Overlijden melden: bij wie en hoe? Complete checklist

Na een overlijden moet een aantal instanties op de hoogte worden gebracht. Dat klinkt als een enorme klus, maar in de praktijk valt het mee: veel gebeurt automatisch, en wat je zelf doet, heeft bijna nooit haast. Deze checklist helpt je overzicht te houden zonder dat je alles tegelijk hoeft te regelen.

Het belangrijkste om te weten: de gemeente vormt het startpunt. Zodra het overlijden bij de gemeente is aangegeven — meestal doet de uitvaartondernemer dat — komt er een keten van automatische berichten op gang. Pas daarna is er nog een kleiner lijstje dat je zelf afhandelt, in je eigen tempo.

Wat gaat automatisch via de gemeente?

Goed nieuws: veel is al geregeld voordat je er zelf aan denkt.

De uitvaartondernemer doet aangifte van overlijden bij de gemeente, meestal uiterlijk binnen ongeveer zes werkdagen en vóór de begrafenis of crematie. De gemeente registreert het overlijden in de Basisregistratie Personen (BRP) en geeft de akte van overlijden af. Vanuit die registratie informeert de gemeente automatisch onder meer:

de Belastingdienst
de Sociale Verzekeringsbank (SVB)
het UWV
pensioenfondsen die via de overheid bekend zijn

Je hoeft deze instanties dus niet zelf te bellen. Wel is het verstandig om te weten dat dit loopt, zodat je later brieven van hen kunt plaatsen. Hoe de aangifte en de akte precies werken, lees je in akte van overlijden aanvragen.

Wat moet je zelf melden?

Een aantal partijen krijgt géén automatisch bericht. Deze meld je zelf, al heeft dat geen haast:

Werkgever van de overledene (en eventueel van jezelf, voor verlof)
Banken waar de overledene rekeningen of een betaalpas had
Verzekeraars (zorg, inboedel, aansprakelijkheid, auto, uitvaart)
Pensioenverzekeraars die niet via de overheid bekend zijn
Abonnementen en nutsbedrijven (telefoon, internet, tv, energie, water, streaming, tijdschriften)
Goede doelen en verenigingen met een doorlopende machtiging

Voor de meeste van deze meldingen heb je een akte van overlijden nodig. Voor bankzaken specifiek hebben we een apart overzicht: bankzaken regelen na overlijden.

Hoeveel aktes van overlijden heb je nodig?

Vraag bij de uitvaartondernemer meteen meerdere gewaarmerkte afschriften van de akte van overlijden aan. Reken op vijf tot tien exemplaren; banken en verzekeraars willen vaak een eigen exemplaar in hun dossier. Maak daarnaast een scan of foto van de akte, zodat je digitaal ook iets bij de hand hebt. Extra exemplaren aanvragen kan later ook nog bij de gemeente, maar het is handig om er meteen genoeg te hebben.

Handig hulpmiddel: de nabestaandendesk

Veel banken en verzekeraars hebben een speciale nabestaandendesk. Eén telefoontje of één formulier daar regelt vaak meerdere zaken tegelijk: het blokkeren van de betaalpas, het omzetten van rekeningen en het stopzetten van incasso’s. Vraag ernaar; het scheelt je veel losse handelingen.

In welke volgorde pak je het aan?

Er is geen strikte volgorde, maar deze indeling helpt om rust te bewaren:

Akte van overlijden aanvragen (via de uitvaartondernemer)
Bank informeren, zodat lopende betalingen en toegang goed geregeld zijn
Verzekeringen en pensioenen
Abonnementen, nutsbedrijven en overige

Neem hier gerust een paar weken de tijd voor. Niets hiervan hoeft in de eerste dagen. Wil je één overzicht met álle stappen na een overlijden, gebruik dan de checklist na overlijden.

Let op verlopen machtigingen en incasso’s

Een veelvoorkomend punt: automatische incasso’s blijven soms doorlopen totdat je de betreffende partij informeert. Loop daarom rustig de bankafschriften van de laatste maanden door om te zien welke bedrijven nog geld afschrijven. Zo voorkom je dat abonnementen onnodig doorlopen.

Een handig overzicht: wie krijgt bericht?

Om overzicht te houden, helpt het onderscheid tussen “automatisch” en “zelf melden”:

Partij	Wie meldt?
Belastingdienst, SVB, UWV	Automatisch via de gemeente (BRP)
Pensioenfondsen (overheid/aangesloten)	Automatisch via de gemeente
Werkgever	Zelf melden
Banken	Zelf melden
Verzekeraars (zorg, inboedel, auto, uitvaart)	Zelf melden
Abonnementen en nutsbedrijven	Zelf melden
Goede doelen en verenigingen	Zelf melden

Deze verdeling is de kern van dit artikel: het overgrote deel van de overheidsinstanties hoef je niet zelf te benaderen, terwijl de commerciële partijen en abonnementen wél om een eigen melding vragen.

Wat heb je bij de hand nodig?

Voor een vlotte afhandeling is het prettig om een paar dingen bij elkaar te hebben voordat je begint:

Meerdere gewaarmerkte afschriften van de akte van overlijden, plus een scan
Het burgerservicenummer (BSN) van de overledene
Een overzicht van rekeningen, polissen en abonnementen
Klantnummers waar je die kunt vinden

Met dit setje voorkom je dat je bij elke instantie opnieuw op zoek moet. De checklist na overlijden helpt om niets te vergeten.

Digitale nalatenschap: vergeet de accounts niet

Naast de traditionele instanties spelen tegenwoordig ook online accounts een rol: e-mail, sociale media, streamingdiensten en webshops. Sommige platforms bieden een speciale procedure om een account van een overledene te laten sluiten of om te zetten in een herdenkingsstatus. Dit heeft geen haast, maar het is goed om eraan te denken bij het opzeggen van abonnementen. Loop de e-mail rustig door op bevestigingen van lopende diensten.

Veelgestelde vragen

Krijgt de Belastingdienst automatisch bericht van het overlijden?

Ja. Via de aangifte bij de gemeente en de registratie in de BRP worden onder meer de Belastingdienst, de SVB, het UWV en aangesloten pensioenfondsen automatisch geïnformeerd. Je hoeft hen niet zelf te bellen.

Waarom heb ik zoveel aktes van overlijden nodig?

Veel instanties willen een eigen gewaarmerkt exemplaar in hun dossier. Met vijf tot tien afschriften voorkom je dat je telkens moet bijbestellen. Maak daarnaast een scan voor eigen gebruik.

Moet ik het overlijden zelf bij de gemeente melden?

Meestal niet. De uitvaartondernemer doet de aangifte bij de gemeente voor je. Regel je de uitvaart (deels) zelf, dan kun je de aangifte ook zelf doen bij de gemeente waar de persoon is overleden.

Binnen welke termijn moet het overlijden zijn aangegeven?

De aangifte bij de gemeente gebeurt in principe binnen ongeveer zes werkdagen en vóór de begrafenis of crematie. In de praktijk regelt de uitvaartondernemer dit ruim op tijd.

WatNuRegelen.nl biedt onafhankelijke, feitelijke informatie voor nabestaanden. Raadpleeg bij twijfel een deskundige.