Praktische checklists

Checklist na overlijden: alles op een rij

Inhoudsopgave

Wanneer iemand overlijdt, komt er in korte tijd ontzettend veel op je af. Deze checklist brengt alles overzichtelijk bij elkaar en verdeelt het over vier fases: de eerste uren, de eerste week, de eerste maand en de periode daarna. Zo zie je in één oogopslag wat nu telt en wat gerust kan wachten.

Onthoud vooral: bijna niets hoeft meteen. In de eerste uren gaat het om een handvol dingen; de rest volgt in een tempo dat bij jou past. Print deze checklist gerust uit of houd hem bij de hand, en vink af wat gedaan is. Voel je niet verplicht om alles zelf te doen — verdeel taken met familie en vrienden.

Fase 1 — De eerste uren

  • Laat een arts het overlijden vaststellen. Thuis: bel de huisarts of huisartsenpost. Bij een onverwacht overlijden: bel 112. Zie wat te doen direct na een overlijden.
  • Neem de tijd om afscheid te nemen. Er is geen haast.
  • Informeer de naaste familie en dierbaren.
  • Neem, wanneer je eraan toe bent, contact op met een uitvaartondernemer. Controleer eerst of er een uitvaartverzekering aan een specifieke verzorger is gekoppeld.
  • Zoek belangrijke documenten bij elkaar: identiteitsbewijs, een eventueel wilsbeschikking of uitvaartwensen en de polis van de uitvaartverzekering.

Fase 2 — De eerste week

  • Regel samen met de uitvaartondernemer de uitvaart: begrafenis of crematie, locatie, plechtigheid en drukwerk. Zie uitvaart regelen: stap voor stap.
  • Laat de uitvaartondernemer aangifte doen bij de gemeente; daarmee ontstaat de akte van overlijden. Vraag meerdere gewaarmerkte afschriften aan — zie akte van overlijden aanvragen.
  • Informeer de werkgever van de overledene.
  • Meld het overlijden bij de bank, zodat lopende zaken en de betaalpas goed geregeld worden. Zie bankzaken regelen na overlijden.
  • Weet dat de gemeente automatisch onder meer de Belastingdienst, SVB, UWV en pensioenfondsen informeert. Zie overlijden melden.

Fase 3 — De eerste maand

  • Informeer verzekeraars (zorg, inboedel, aansprakelijkheid, auto) en pensioenverzekeraars die niet via de overheid bekend zijn.
  • Zeg abonnementen en nutsbedrijven op of zet ze om: telefoon, internet, tv, energie, water, streaming en tijdschriften.
  • Loop de bankafschriften door op lopende incasso’s en machtigingen.
  • Regel of er een verklaring van erfrecht nodig is. Zie verklaring van erfrecht.
  • Bepaal of je de erfenis zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt. Zie erfenis aanvaarden of verwerpen.

Fase 4 — Later: de nalatenschap afwikkelen

  • Breng de nalatenschap in kaart: bezittingen, schulden, woning, beleggingen.
  • Doe aangifte erfbelasting — in principe binnen acht maanden na het overlijden. Zie de erfbelasting-calculator.
  • Regel de verdeling tussen de erfgenamen. Overweeg een notaris bij een woning, bedrijf of onenigheid — zie notaris bij een erfenis.
  • Neem de tijd voor de complete afwikkeling van de nalatenschap. Zie erfenis afwikkelen.

Zorg ook voor jezelf

Een overlijden regelen is intensief, juist omdat het samenvalt met rouw. Neem pauzes, aanvaard hulp en stel taken uit die kunnen wachten. Merk je dat het verdriet je blijft vastzetten, lees dan rouwverwerking: fases en wat kan helpen of neem contact op met je huisarts. Deze checklist is een hulpmiddel, geen opdracht — ga in je eigen tempo.

Documenten die je vaak nodig hebt

Bij veel stappen komen dezelfde documenten terug. Houd deze bij de hand:

  • Meerdere gewaarmerkte afschriften van de akte van overlijden (plus een scan)
  • Het identiteitsbewijs en BSN van de overledene
  • Een eventueel testament of vastgelegde uitvaartwensen
  • De polis van de uitvaartverzekering en andere verzekeringspolissen
  • Een overzicht van rekeningen, abonnementen en klantnummers

Met dit setje bij de hand verloopt bijna elke melding een stuk soepeler.

Zo blijf je overzicht houden

Een eenvoudig hulpmiddel: houd een lijstje bij van wat je hebt gemeld en aan wie je een afschrift van de akte hebt gegeven. Zo voorkom je dubbel werk en weet je altijd waar je staat. Werk je met meerdere familieleden, verdeel dan de taken en deel het overzicht. Op die manier draagt niemand de hele last alleen, en zie je samen precies wat er nog openstaat.

Zelf iets vooraf regelen voor later

Merk je bij het doorlopen van deze checklist hoeveel er op nabestaanden afkomt? Veel mensen besluiten daarom zelf vooruit te regelen, zodat hun eigen naasten het straks makkelijker hebben. Denk aan het vastleggen van je uitvaartwensen, een levenstestament of het bredere overzicht in uitvaart vooraf regelen. Het is nergens verplicht, maar voor sommigen een geruststelling.

Bewaar deze checklist als naslag

Deze checklist is bedoeld om je door de tijd heen houvast te geven, niet om alles in één keer af te werken. Kom er gerust op terug: in de eerste dagen voor de bovenste punten, later voor de nalatenschap. Elk artikel waarnaar we verwijzen gaat dieper op een onderwerp in, zodat je precies zoveel leest als je op dat moment nodig hebt. Zo blijft het overzicht behapbaar, ook op de dagen dat het even te veel voelt.

Veelgestelde vragen

Wat moet er echt in de eerste uren gebeuren?

Eigenlijk maar één ding: laat een arts het overlijden vaststellen. Al het andere — de uitvaart, de instanties, de administratie — mag stap voor stap en in je eigen tempo.

Hoeveel tijd heb ik voor de administratieve afwikkeling?

Ruim. Het opzeggen van abonnementen, het regelen van bankzaken en de afwikkeling van de erfenis hebben weken tot maanden de tijd. Alleen de uitvaart (binnen zes werkdagen) en de aangifte erfbelasting (binnen acht maanden) kennen een termijn.

Moet ik alles zelf doen?

Nee. De uitvaartondernemer neemt veel uit handen, de gemeente informeert automatisch meerdere instanties, en je kunt taken verdelen met familie. Voor complexe nalatenschappen kan een notaris of adviseur helpen.

Kan ik deze checklist uitprinten?

Zeker. Deze pagina is bedoeld als naslag. Print hem uit of houd hem bij de hand en vink af wat gedaan is; dat geeft rust en overzicht.


WatNuRegelen.nl biedt onafhankelijke, feitelijke informatie voor nabestaanden. Deze checklist vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg bij twijfel een deskundige.