Verklaring van erfrecht: wanneer heb je die nodig?

De verklaring van erfrecht is een document dat vaak ter sprake komt bij het afwikkelen van een nalatenschap, maar dat lang niet altijd nodig is. Toch vragen banken en instanties er soms om voordat ze iets voor je kunnen doen. In dit artikel leggen we uit wat het precies is, wanneer je het nodig hebt en wanneer je de kosten kunt besparen.

Het korte antwoord vooraf: of je een verklaring van erfrecht nodig hebt, hangt af van de situatie. Bij een langstlevende partner met een en/of-rekening is die vaak niet nodig; bij een woning, meerdere erfgenamen of geblokkeerde rekeningen meestal wel. Vraag het altijd na bij de bank of instantie voordat je een notaris inschakelt.

Wat is een verklaring van erfrecht?

Een verklaring van erfrecht is een notarieel document waarin staat:

wie de overledene was;
of er een testament is en wat daarin is bepaald;
wie de erfgenamen zijn;
wie namens de erfgenamen mag handelen (de gevolmachtigde).

Met dit document kunnen erfgenamen bijvoorbeeld toegang krijgen tot geblokkeerde bankrekeningen, de woning verkopen of andere zaken regelen. Het is als het ware het bewijs dat jij gerechtigd bent om namens de nalatenschap op te treden.

Wanneer heb je een verklaring van erfrecht nodig?

Je hebt er meestal een nodig bij:

Geblokkeerde bankrekeningen met een groter saldo op naam van de overledene
De verkoop of overdracht van een woning uit de nalatenschap
Situaties met meerdere erfgenamen die gezamenlijk moeten beslissen
Een onduidelijke of complexe erfrechtelijke situatie

In deze gevallen willen banken en instanties zekerheid over wie de erfgenamen zijn en wie mag handelen. De verklaring geeft die zekerheid.

Wanneer heb je er meestal géén nodig?

In een aantal situaties kan het zonder:

Bij een langstlevende partner met een en/of-rekening — die kan de rekening vaak blijven gebruiken.
Bij een kleine nalatenschap met een beperkt banksaldo — sommige banken hanteren hiervoor een drempelbedrag.
Wanneer de bank genoegen neemt met andere documenten, zoals de akte van overlijden en een uittreksel.

Omdat een verklaring van erfrecht geld kost, is het verstandig om eerst bij de bank na te vragen of het echt nodig is. Zie ook bankzaken regelen na overlijden.

Wat kost een verklaring van erfrecht?

De kosten verschillen per notaris en per complexiteit van de nalatenschap. Reken op enkele honderden euro’s; bij meerdere erfgenamen of een testament kan het bedrag oplopen. Vraag vooraf een offerte, en vergelijk gerust tussen notarissen. In notaris nodig bij een erfenis lees je wanneer een notaris wel en niet nodig is.

Hoe vraag je een verklaring van erfrecht aan?

De verklaring wordt opgesteld door een notaris. Het proces verloopt globaal zo:

Je neemt contact op met een notaris en levert gegevens aan: de akte van overlijden, gegevens van de erfgenamen en een eventueel testament.
De notaris controleert het Centraal Testamentenregister om te zien of er een testament is.
De notaris stelt vast wie de erfgenamen zijn en of iemand gemachtigd wordt om te handelen.
Je ontvangt de verklaring, die je bij banken en instanties kunt gebruiken.

Heb je de akte van overlijden nog niet, lees dan eerst akte van overlijden aanvragen.

Verklaring van erfrecht en aanvaarden

Let op: een verklaring van erfrecht regelt wie de erfgenamen zijn, maar zegt niets over de keuze om de erfenis zuiver te aanvaarden, beneficiair te aanvaarden of te verwerpen. Die keuze maak je apart en met zorg — zie erfenis aanvaarden of verwerpen. Handel niets af voordat je die keuze bewust hebt gemaakt.

Verklaring van erfrecht of verklaring van executele?

Deze twee lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Een verklaring van erfrecht benoemt de erfgenamen en wie namens hen mag handelen. Een verklaring van executele is beperkter: die bevestigt alleen dat iemand als executeur is benoemd en welke bevoegdheden die heeft. Is er een executeur benoemd in het testament, dan kan voor een deel van de handelingen een verklaring van executele volstaan, wat soms goedkoper is. De notaris adviseert je welke verklaring in jouw situatie past.

Hoe lang duurt het opstellen?

Bij een eenvoudige nalatenschap kan een notaris de verklaring vaak binnen enkele weken opstellen, afhankelijk van hoe snel alle gegevens en handtekeningen binnen zijn. Bij meerdere erfgenamen of een buitenlandse component kan het langer duren, bijvoorbeeld doordat volmachten moeten worden geregeld. Begin er daarom op tijd mee als je merkt dat een bank erom vraagt, zodat de afwikkeling niet onnodig stilligt.

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd een verklaring van erfrecht nodig?

Nee. Bij een langstlevende partner met een en/of-rekening of een kleine nalatenschap kan het vaak zonder. Vraag bij de bank of instantie na of het echt nodig is voordat je een notaris inschakelt.

Wat kost een verklaring van erfrecht?

Reken op enkele honderden euro's, afhankelijk van de notaris en de complexiteit. Bij meerdere erfgenamen of een testament kan het bedrag oplopen. Vraag vooraf een offerte.

Wie stelt de verklaring van erfrecht op?

Een notaris. Die controleert onder meer het Centraal Testamentenregister, stelt vast wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen.

Regelt een verklaring van erfrecht ook of ik de erfenis aanvaard?

Nee. De keuze om zuiver of beneficiair te aanvaarden of te verwerpen maak je apart. Handel niets uit de nalatenschap af voordat je die keuze bewust hebt gemaakt.

WatNuRegelen.nl biedt onafhankelijke, feitelijke informatie voor nabestaanden. Deze informatie vervangt geen persoonlijk juridisch advies.